Ptasie zaloty

Perkoz dwuczuby (Podiceps cristatus)


Toki perkozów dwuczubych są niezwykle zadziwiające i zapierające dech w piersiach. Zaloty rozpoczynają się pokazywaniem sobie nawzajem materiału na gniazdo, zdobytym z dna zbiornika wodnego. Ale to co jeszcze ma się wydarzyć to dopiero początek... Następnie prostują się w wodzie, stają naprzeciw siebie pierś w pierś, rozkładają swój rdzawoczerwony kołnierz i nim potrząsają. Obejmują się przy tym szyjami, bądź też biją skrzydłami.

Kaczka Krzyżówka (Anas platyrhynchos)


Zaloty tych pospolitych kaczek są również ciekawe. W szczytowej fazie toków (pierwsze zaczynają się jesienią) samcom udziela się nastrój godowy co pół godziny. Zbierają się wtedy w jednym miejscu i szybko przesuwają dziobem pod jednym z uniesionych skrzydeł. Ten gest oznacza pozorne czyszczenie. Potem wielokrotnie i coraz mocniej wyciągając głowę w górę potrząsając nią. Następnie może wystąpić jedna z trzech figur godowych, np. „bycie krótkim i wysokim": kaczor podrywa szybkim ruchem głowę, skrzydła i tułów do góry, jakby chciał stanąć dęba i wydaje gwizd. W tej pozie wskazuje dziobem jedną z obecnych wokół kaczek. Czasami opływa ją jeszcze półkolem, wyciągnięty płasko na wodzie. Można zaobserwować również inną pozę, w której kaczor pryska wodą z dzioba w kierunku kaczki gwiżdżąc przy tym, a następnie przesuwa dziób wzdłuż piersi, potem w górę. W ostatniej figurze kaczor przechyla się do przodu i unosi głowę wysoko w górę, wydając ciche „reb-reb". Ta figura kończy cały cykl, ale po upływie ok. pół godziny może się on zacząć od nowa (od pozornego czyszczenia i potrząsania głową). Wyboru wśród kaczorów dokonuje kaczka: płynie obok swego wybranka i wielokrotnie potrząsa do tyłu głową. Ten ruch tłumaczy się jako symboliczny gest odstraszania innego konkurenta. Kopulacja jest tu również poprzedzona rytuałem. Para kaczek oddziela się od stada i oboje wykonują skłony. Następnie samica kładzie się na wodzie przed partnerem w poprzek, który wsiada na nią z boku i trzyma się piór na jej szyi. Po kopulacji samiec wyprostowuje się i wykonuje rundę honorową wokół swojej wybranki. Następnie oboje kąpią się i strząsają wodę z upierzenia.

Pliszka siwa (Motacilla alba)


Samiec pliszki siwej wykonuje wokół swej partnerki niezwykle widowiskowy taniec godowy. Tańczy wokół niej, przyjmując przy tym różne "kroki" taneczne. Tańczy coraz bliżej i bliżej nad wyłożoną przed nim partnerką gotową do rozrodu. Następnie wskakuje na nią i zapładnia, trzepiąc intensywnie skrzydłami.

Kaczka mandarynka Aix galericulata

Długość ciała: 41 - 49 centymetrów

Masa ciała: 500 gram

Rozpiętość skrzydeł: 65 - 75 centymetrów

Wygląd: Samiec w szacie godowej bogato ubarwiony w okresie od września do maja. Grzywa na głowie koloru metalicznej zieleni oraz o ubarwieniu rdzawym, Boki głowy mienią się bielą i pomarańczowo - rdzawą barwą piór. Szyja przybiera barwy od złotobrunatnej do kasztanowo - brunatnej, zaś dolna część szyi przybiera barwę purpurowo - liliową. Spodnia część tułowia koloru białego, przedpiersie przepasane dwiema białymi, czarno obrzeżonymi pręgami. Boczna część tułowia jasno brunatna z delikatnymi czarnymi prążkami. Wachlarze boczne barwy pomarańczowej z białym oraz czarnym laminowaniem. Samica barwy szarobrązowej z białą otoczką oka i bruzdą oczną skierowaną do tyłu głowy. Posiada dużo ciemniejszy dziób niż samiec, w kolorze brunatno - czerwonym. Samica bardzo podobna do samicy Karolinki. W szacie spoczynkowej samiec podobny jest do samicy. Jedynie dziób i nogi, choć bledsze, zachowują barwy z szaty godowej. Dosyć milczące ptaki o piskliwym głosie.

Lęgi: Toki rozpoczynają się wiosną. Samce prezentują swoje kolorowe upierzenie wypinając swoją pierś i stroszą tym samym czub głowy. Gdy ptaki dobiorą się w pary, samce nieustannie podążają za nawołującą samicą. Para mandarynek pozostaje sobie wierna przez całe życie.  Zakładają gniazda w spróchniałych pniach lub w wysoko znajdujących się dziuplach. Czasami zadowalają się miejscem wśród nadrzecznych drzew z gęsto obrośniętymi pnączami. Jaja są znoszone przez samicę w czerwcu i lipcu. Składa od 8 do 15 jaj, które wysiaduje przez 28 - 30 dni. Młode po wykluciu są bardzo żwawe. Kiedy czują się zagrożone nurkują i chowają się wśród roślinności nadwodnej.

Pożywienie: Roślinność wodna i lądowa, drobne bezkręgowce, zboża, owady, dżdżownice, ślimaki, żołędzie i nasiona drzew.

Występowanie: Południowo - wschodnia Syberia, północno - wschodnie Chiny, Japonia.

Występowanie na Podlasiu: Uciekinier z hodowli i zoo.



Samiec mandarynki Aix galericulata

Samica mandarynki Aix galericulata

Samce i samica mandarynki Aix galericulata

Kaczka krzyżówka Anas platyrhynchos

Kaczka krzyżówka Anas platyrhynchos zasiedla wszelakie rodzaje zbiorników wodnych, ich obrzeża, tereny podmokłe, akceptują sąsiedztwo ludzi. Platyrhynchos wywodzi się z języka łacińskiego i oznacza płaskonosa. Stwierdzono, że krzyżówka może kopulować z ponad dwudziestoma innymi gatunkami kaczek dając różne mieszańce międzygatunkowe. Gniazdują w różnego typu miejscach jak dziuple drzew, dachy niskich budynków, sterty kamieni, kępach krzaków, norkach w ziemi, szczelinach budynków czy w łanie pokrzyw. Krzyżówki są gatunkiem stale zwiększającym swoją populację. Samice potrafią przygarnąć nie swoje pisklę otaczając je niezwykłą opieką i troską.


Długość ciała: 50 - 60 centymetrów

Masa ciała: 750 - 1570 gram

Rozpiętość skrzydeł: 75 - 100 centymetrów

Wygląd: Samica ubarwiona na brązowo. Posiada niebieskie lusterko z metalicznym połyskiem i białą obwódką oraz brązowy dziób. Samiec kaczki ma głowę połyskującą na zielono oraz z białą obrożą na szyi. Dziób żółty. W szacie spoczynkowej wyglądem podobny jest do samicy, jednak odróżnia go żółty kolor dzioba.

Lęgi: Zawierają "małżeństwa" sezonowe i łączą się w pary po widowiskowych tańcach godowych. Toki zaczynają się we wrześniu, tuż po pierwszym pierzeniu i kończą w maju. Wyboru kandydata na odpowiedniego "męża" dokonuje samica. Gestem wskazującym wybranka jest pływanie obok wybranego kaczora i wielokrotne potrząsanie do tyłu głową. Przed zapłodnieniem para kaczek odłącza się od stada i oboje wykonują skłony. Samica kładzie się w poprzek na tafli wody, następnie samiec wsiada na nią z boku i trzyma się piór na szyi kaczki. Po zapłodnieniu dumny kaczor wyprostowuje się i wykonuje rundę honorową wokół swej wybranki. Na koniec oboje kąpią się i strząsają kropelki wody z upierzenia. Gniazdo jest bardzo dobrze ukryte wyścielone źdźbłami traw i puchem. Czasem usytuowane jest w głębi lądu. Lęgi rozpoczynają się od połowy kwietnia do połowy maja. Samica składa od 8 do 12 jaj. Gdy w gnieździe znajduje się więcej jajek, to znak że pochodzą one od wielu samic. Wysiadywanie trwa do 28 dni, po złożeniu ostatniego jaja. Młode osiągają lotność po 50 do 60 dni po wykluciu, zaś płciowość w wieku jednego roku. 

Pożywienie: Odżywiają się praktycznie wszystkim: roślinami rosnącymi w wodzie i na brzegu, nasionami, korzeniami, rybami, robakami, kijankami, ślimakami, czasami żabami. 

Występowanie: Większość kontynentu Eurazji, od Alaski aż po Meksyk. Podgatunki zasiedlają Australię, wyspy Pacyfiku i Madagaskar. Zimowiska znajdują się na zachód lub południe od miejsc lęgowych.

Występowanie na Podlasiu: Wszelkie zbiorniki wodne, cieki, parki.



Samica Krzyżówki Anas platyrhynchos

Samiec w szacie godowej

Samiec w szacie spoczynkowej zmieniający upierzenie