Motyle cz.3

Czerwończyk fioletek Lycaena helle

Charakterystyka: Niewielkich rozmiarów motyl (20 - 28 mm) z wyróżnieniem zmienności sezonowej ubarwienia skrzydeł. U formy wiosennej dominuje barwa pomarańczowa na wierzchniej stronie skrzydeł, u samców zauważalny wyraźniejszy fioletowy połysk. Pomarańczowa przepaska na zewnętrznym brzegu przednich skrzydeł występuje natomiast u samic. Pokolenie letnie charakteryzuje się ciemniejszą barwą skrzydeł (brunatnofioletową), zaś u samic brak widocznej przepaski. Spód skrzydeł przednich ma barwę pomarańczową z czarnymi plamkami w jasnych obwódkach, natomiast tylne są pomarańczowoszare z czarnymi plamkami w kształcie klina.

Środowisko: Wilgotne łąki i pastwiska, torfowiska niskie, brzegi rzek.

Występowanie: Występują dwa pokolenia wiosenne od maja do czerwca oraz letnie od lipca do sierpnia. Gąsienica występuje od czerwca do września.

Rośliny żywicielskie: Rdest wężownik Polygonum bistorta, rdest żyworodny Polygonum viviparum, szczaw zwyczajny Rumex acetosa.

Czerwończyk płomieniec Lycaena hippothoe

Charakterystyka: Największy z pośród przedstawionych czerwończyków (32 - 34 mm). Samiec posiada jaskrawo czerwoną stronę wierzchnich skrzydeł z odcieniem czerwonym  oraz szeroką czarną obwódką z niebieskofioletowym nalotem (szczególnie tylne skrzydło). Samica jest podobna do czerwończyka zamgleńca Lycaena alciphron. Spodnia strona skrzydeł u samicy ma odcień brązowy, zaś u samca szarawy.

Środowisko: Torfowiska niskie, polany leśne, łąki wilgotne, skraje lasów, przydroża, tereny ruderalne, zarośla, suche trawiaste obszary.

Występowanie: Jedno pokolenie od maja do lipca. Gąsienica występuje od lipca do maja.

Rośliny żywicielskie: Szaw zwyczajny Rumex acetosa, rdest wężownik Polygonum bistorta, Szczaw polny Rumex acetosella.

Czerwończyk uroczek Lycaena tityrus

Charakterystyka: Motyle wielkości 27 - 30 mm. Samiec posiada metaliczną szaro brązową barwę wierzchnich skrzydeł z ciemnymi plamkami. Samica może mieć natomiast żółtą barwę skrzydeł z ciemnymi plamkami i żyłkami bądź też całe brązowe z pomarańczowymi plamami. Spodnia część u samca jest szarawe, u samicy ochrowe z pomarańczowym obszarem na przednim skrzydle.

Środowisko: Suche i wilgotne łąki, przydroża, przytorza, ugory, tereny ruderalne, skraje lasów, polany leśne, zarośla.

Występowanie: Od maja do czerwca oraz od lipca do sierpnia. Gąsienica od czerwca do lipca i września - kwietnia.

Rośliny żywicielskie: Szczaw zwyczajny Rumex acetosa, szczaw polny Rumex acetosella.

Czerwończyk żarek Lycaena phlaeas

Charakterystyka: Motyl wielkości 25 - 30 mm o złocistoczerwonej barwie przedniego wierzchu skrzydeł i czarną obwódką. Tylne skrzydło szarobrunatne z widocznymi ciemnymi plamkami oraz pomarańczową obwódką. Skrzydła przednie są bardziej zaokrąglone u samic, zaś u samców są spiczaste.

Środowisko: Skraje lasów, miedze, ugory, polany leśne, zarośla, suche i wilgotne łąki, przydroża, ogrody i działki rekreacyjne.

Występowanie: Występuje w dwóch pokoleniach od kwietnia do maja oraz od lipca do września. Gąsienica występuje od czerwca do lipca następnie od września do kwietnia.

Rośliny żywicielskie: Szczaw polny Rumex acetosella, szczaw zwyczajny Rumex acetosa, rdest Polygonum.

Dostojka adype Argynnis adippe

Charakterystyka: Rozpiętość skrzydeł od 50 do 54 mm. Samce posiadają wyraźne smugi z łuskami zapachowymi na żyłkach kubitalnych (tylny brzeg skrzydła przedniego). Łatwa do pomylenia z dostojką aglają Argynnis aglaja. Łatwą do odróżnienia jest po spodniej stronie skrzydła. Pomiędzy perłowo - białymi plamkami na przepasce środkowej i brzegowej znajduje się rząd białych plamek w czerwonej obwódce. Samica różni się od samca trzema perłowymi plamkami.

Środowisko: Polany leśne, zarośla, skraje lasów, przydroża, suche i wilgotne łąki, tereny ruderalne.

Występowanie: Jedno pokolenie od lipca do sierpnia. Gąsienica występuje od sierpnia do maja.

Rośliny żywicielskie: Fiołek psi Viola canina, fiołek Viola.

Starorzecze Netty (Augustów - Jezioro Necko)

Starorzecze (jezioro rzeczne, paleomeander) rzeki Netty znajduje się przy wypływie rzeki z Jeziora Necko. Położenie jeziora rzecznego wskazuje na bliskość osady ludzkiej (miasto Augustów) oraz jej wpływu na rozwijającą się faunę i florę tego zbiornika rzecznego. Starorzeczami nazywa się zbiorniki wodne połączone z rzeką (bądź ciekiem wodnym) w sposób trwały, okresowy lub całkowicie oddzielony od głównego nurtu. Starorzecze Netty połączone jest dwoma ramionami z rzeką, czyli ma połączenie trwałe. Wszystkie jeziora rzeczne zasługują na szczególna ochronę i uwagę, gdyż są ostoją wielu organizmów, a także korytarzami ekologicznymi. Starorzecza mogą powstawać w sposób naturalny bądź też poprzez regulacje rzek. Rzeka naturalna charakteryzuje się krętym biegiem i wieloma meandrami. Poprzez erozję boczną dochodzi do powiększenia meandrów aż do procesu ich zaniku, czyli do tak zwanego " przecięcia szyi meandru". Podobne efekty można uzyskać poprzez prostowanie koryta rzecznego.

Powierzchnia takiego jeziora rzecznego może zależeć od zasobów wodnych w rzece oraz ilości opadów atmosferycznych. Najczęściej są to płytkie zbiorniki do głębokości 3 metrów oraz o wielkości od kilku metrów kwadratowych do kilku hektarów. Opisywane starorzecze posiada głębokość nie większą niż 2 metry z około pół metrową warstwą mułu.

Paleomeandry w szybkim stopniu ulegają zarastaniu, ze względu na niewielkie rozmiary i głębokość. Reagują w sposób dynamiczny na zmiany w środowisku, takie jak zmiana temperatury oraz na zmianę stosunków wodnych otaczających terenów. Ruch i falowanie w jeziorach rzecznych jest zazwyczaj ograniczony. Wody tych jezior są znacznie cieplejsze od wód rzecznych. W takich warunkach (stabilnych) mogą się rozwijać z powodzeniem makrofity (rośliny wodne), glony oraz inne rośliny wód stojących. Są miejscami schronień wielu organizmów, bogatymi żerowiskami, wylęgarną ryb litofilnych, a także zasilają w substancje odżywcze (biogenne) główny nurt rzek, zatrzymują odpływ wody, tworzą barierę geochemiczną dla wód rzecznych, oczyszczającą z nadmiaru substancji biogennych oraz mogą być miejscem tarła dla ryb rzecznych (w naszym wypadku również jeziornych).

Istnieje również wiele zagrożeń tych unikalnych ekosystemów wodnych. Największym z nich jest regulacja i skrócenie biegu rzek, jak również pogłębianie koryta rzecznego. Starorzecza zostają zupełnie oddzielone od rzeki, co skutkuje szybszym zamulaniem i zarastaniem zbiorników. Niektóre jeziora rzeczne bywają odbiornikami zanieczyszczeń bądź też bywają wysypiskami śmieci. Większość ludzi postrzega te zbiorniki jako nieużytki, co należałoby zmienić.

Starorzecze Netty ulega stopniowemu zarastaniu przez rośliny wodne i szuwarowe. Jednak w ubiegłym już lecie koryto tego jeziora rzecznego zostało poszerzone przez "ruch wodny", czyli przepływanie wielu katamaranów i niewielkiego statku. Z jednej strony jest to działanie w dobrym kierunku, chroniące przed zarastaniem, jednak z drugiej strony wody zostają bardziej zanieczyszczone, a ruch powoduje płoszenie gniazdujących i bytujących tutaj ptaków.

W starorzeczu występują takie rośliny wodne jak: trzcina pospolita Phragmites Australis, mięta wodna Mentha aquatica, wierzbownica kosmata Epilobium hirsutum, rdestnica połyskująca Potamogeton lucens, grążel żółty Nuphar lutea, oczeret jeziorny Schoenoplectus lacustris, pałka wąskolistna Typha angustifolia, strzałka wodna Sagittaria sagittifolia i jeżogłówka gałęzista Sparganium erectum. Do zaobserwowanych ptaków w trakcie obserwacji na wodzie zauważono obecność bąka Botaurus stellaris, trzcinniczka Acrocephalus scirpaceus, zimorodka Alcedo atthis, trzciniaka Acrocephalus arundinaceus, wodnika Rallus aquaticus, łyski Fulica atra atra, mewy śmieszki Chroicocephalus ridibundus, a także polującego krogulca Accipiter nisus na mniejsze ptaki skrywające się wśród trzcin. Z pośród wielu latających ważek udało się zidentyfikować trzy gatunki: szablaka krwistego Sympetrum sanguineum, husarza władcę Anax imperator i tężnicę wytworną Ischnura elegans.

Chrońmy takie unikatowe jak ten ekosystemy i nie niszczmy ich. Natura już ich nam nie zwróci!!!


Starorzecze Netty

Młody szczupak Esox lucius

Szablak krwisty Sympetrum sanguineum

Strzałka wodna Sagittaria sagittifolia

Oczeret jeziorny Schoenoplectus lecustris

Jeżogłówka gałęzista Sparganium erectum

Tężnica wytworna Ischnura elegans